31 ਜੁਲਾਈ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : Heart Attack… ਇਹ ਨਾਮ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਵਿਚ ਕੰਬਣੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ… ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਆਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇਖ ਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਿੱਥੇ, ਕਦੋਂ, ਕਿਉਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ… ਦੂਜਾ ਸ਼ਟਲ ਖੇਡਦੇ ਸਮੇਂ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖ ਕੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਹੁਤ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੰਨੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕੀ? ਵਰਗੇ ਵਿਚਾਰ ਮਨ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰ… ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਅਚਾਨਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ (Early Signs) ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਛੋਟੀ ਗੈਸ ਜਾਂ ਐਸਿਡਿਟੀ ਸਮਝ ਕੇ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ‘ਲਾਲਪਥ ਲੈਬਜ਼’ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ… ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਹ 5 ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ, ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
1. ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਬੇਚੈਨੀ ਜਾਂ ਦਰਦ (Chest Discomfort): ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਰੱਖੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਕੜ ਜਿਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਲਗਾਤਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਰਹਿ ਕੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਗੈਸ ਦਾ ਦਰਦ ਸਮਝਣ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੁਰੰਤ ECG (ਈਸੀਜੀ) ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2. ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲ (Shortness of Breath): ਛਾਤੀ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਦਰਦ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭਾਰੀ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
3. ਦਰਦ ਦਾ ਦੂਜੇ ਅੰਗਾਂ ਵੱਲ ਫੈਲਣਾ (Radiating Pain): ਸਿਰਫ਼ ਛਾਤੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਉੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਦਰਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ, ਮੋਢਿਆਂ, ਪਿੱਠ, ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਜਬਾੜੇ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਬਾੜੇ ਦਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਵੀ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
4. ਠੰਡੇ ਪਸੀਨੇ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਗੂੰਜਣਾ (Cold Sweats & Dizziness): ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਮੌਸਮ ਠੰਡਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਏਸੀ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਚਾਨਕ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਠੰਡੇ-ਠੰਡੇ ਪਸੀਨੇ ਆਉਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਗੂੰਜਣਾ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ, ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਾ ਸੋਚੋ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਓ।
5. ਮਤਲੀ (ਉਲਟੀ ਦਾ ਜਿਹਾ) ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ (Nausea & Fatigue): ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਕੀਤਿਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥੱਕ ਜਾਣਾ, ਉਲਟੀ ਆਉਣੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿਚ ਮਤਲੀ (ਘਬਰਾਹਟ) ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਵੀ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
5. ਮਤਲੀ (ਉਲਟੀ ਦਾ ਜਿਹਾ) ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ (Nausea & Fatigue): ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਕੀਤਿਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥੱਕ ਜਾਣਾ, ਉਲਟੀ ਆਉਣੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿਚ ਮਤਲੀ (ਘਬਰਾਹਟ) ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਵੀ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
