ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 23 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਕਸਰਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਵਾਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਵਰਕਆਊਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਲ ਝੜਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਝੜਨ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰ ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਕਾਰਡੀਓ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ: ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਸਟੱਡੀ?
ਸਾਲ 2021 ‘ਚ ਚੀਨ ‘ਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਰੋਬਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਪੈਟਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ (ਸਕੈਲਪ) ਦੀ ਸਿਹਤ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ‘ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਵਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਬਿਹਤਰ?
– ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ‘ਚ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ (ਹੇਅਰ ਫੋਲਿਕਲਜ਼) ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਵਾਲ ਝੜਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਵਰਗੇ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
– ਹਾਰਮੋਨ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ‘ਚ ਰੱਖਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ‘ਚ ਅਸੰਤੁਲਨ ਵੀ ਵਾਲ ਝੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
– ਸਕੈਲਪ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੁਧਰਦੀ ਹੈ: ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਕੈਲਪ ਡਿਟੌਕਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਡੀਓ ਕਸਰਤਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਫ਼ਾਇਦਾ
ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਾਰਡੀਓ ਕਸਰਤਾਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਜੌਗਿੰਗ (ਹੌਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਦੌੜਨਾ)
- ਸਾਈਕਲਿੰਗ
- ਤੈਰਾਕੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਝੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਵਾਲ
– ਸਫ਼ਾਈ ਨਾ ਕਰਨਾ: ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਸਫ਼ਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਸੀਨੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਕਾਰਨ ਜਲਣ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਕੈਲਪ ‘ਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
– ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਸ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹਣਾ: ਵਰਕਆਊਟ ਦੌਰਾਨ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੱਸ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਖਿਚਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਟੁੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖਿਚਾਅ ਕਾਰਨ ਵਾਲ ਝੜਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
– ਜ਼ਿਆਦਾ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਰਨਾ: ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਕਆਊਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਕਮੀ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਲ ਝੜਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
– ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ: ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਕਆਊਟ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਵਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
