ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 09 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਨ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭਵਿੱਖ ਨਿਧੀ ਸੰਗਠਨ (EPFO) ਦੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ (EPS) ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ EPF ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਲਈ ਮੁੱਢਲੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਮਾ (ਵੇਜ ਸੀਲਿੰਗ) ₹15,000 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ₹25,000 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 20 ਸਾਲ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ₹22,000 ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਕਿੰਨੀ ਬਣੇਗੀ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭਵਿੱਖ ਨਿਧੀ (EPF) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਨਿਯਮਤ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਾਸਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਗ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ?
EPFO ਮੁਤਾਬਕ, EPS ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਇਹ ਹੈ:
ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੈਨਸ਼ਨ = (ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਗ ਤਨਖ਼ਾਹ × ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਗ ਸੇਵਾ) ÷ 70
ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਗ ਤਨਖ਼ਾਹ: ਆਖ਼ਰੀ 60 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੋਗ ਸੇਵਾ: EPS ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ।
20 ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ’ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਬਣੇਗੀ ਪੈਨਸ਼ਨ?
ਹੁਣ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਗ ਤਨਖ਼ਾਹ ₹22,000 ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਵੇਜ ਸੀਲਿੰਗ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਅਸਲ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗੀ:
20 ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ :-
(₹22,000 × 22) ÷ 70 = ₹6,915 (ਲਗਭਗ)
ਅਰਥਾਤ, 20 ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ ₹6,915 ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 20 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ’ਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦੇ 2 ਵਾਧੂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬੋਨਸ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਕਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਤੁਹਾਡੀ ਮੁੱਢਲੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ 12% ਹਿੱਸਾ PF ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਵੀ 12% ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਸ 12% ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:-
1. 8.33% EPS ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ₹15,000 ਦੀ ਸੀਮਾ ’ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ₹1,250 ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਨਵੀਂ ₹25,000 ਦੀ ਸੀਮਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਰਕਮ ਵਧ ਕੇ ₹2,088 ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
2. 3.67% EPF ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ EPF ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
