ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 17 ਸਤੰਬਰ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਹੱਬਤ ਉਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਬੱਸ ਕੰਡਕਟਰ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ’ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਗੀਤ ਲਿਖੇ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਿਸ ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਉਹ ਰਾਧਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੁਨਾਂ ’ਚ ਪਿਰੋ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਹੜਾ ਸੀ 62 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ ਉਹ ਗੀਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਪੜ੍ਹੋ ਇਹ ਅਣਸੁਣਿਆ ਕਿੱਸਾ।
ਲਵ ਲੈਟਰ ਨੂੰ ਗੀਤ ’ਚ ਪਿਰੋ ਕੇ ਕੀਤਾ ਰਿਲੀਜ਼
ਕੰਡਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਜਿਸ ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰ ਤੋਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮਰ ਗੀਤ ਬਣਿਆ, ਉਹ ਸਾਲ 1964 ’ਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਸੰਗਮ’ ਦਾ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੋਲ ‘ਯੇ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰ’ ਹਨ। ਇਹ ਗੀਤ ਰਾਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਵੈਜਯੰਤੀਮਾਲਾ ’ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਮਰ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਕਵੀ ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੰਕਰ-ਜੈਕਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ’ਚ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਦਰਅਸਲ, ਫ਼ਿਲਮਾਂ ’ਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ ਬੱਸ ਕੰਡਕਟਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਟਿਕਟਾਂ ਕੱਟਣ ਦੇ ਉਸ ਦੌਰ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 11 ਰੁਪਏ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਸ ’ਚ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਕਿ ਇਹ ਪੱਤਰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਣ। ਇਹ ਪੱਤਰ ਰਾਧਾ ਤੱਕ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਪਰ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਅਮਰ ਗੀਤ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜੈਪੁਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ
ਜੈਪੁਰੀ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਇਕਬਾਲ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਜੈਪੁਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੈਪੁਰ ’ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਘਰ ’ਚ ਰਾਧਾ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਕਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ’ਚ ਹੀ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਰਾਧਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝਰੋਖੇ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਨਿਹਾਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਉਹ ਦੌਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ, ਲੜਕਾ ਤੇ ਲੜਕੀ ਆਪਸ ’ਚ ਮਿਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਪਰ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਏ ਤੇ ਬੱਸ ਕੰਡਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਰਾਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਹ ਬੱਸ ਕੰਡਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਰਾਨਾ ਮਹਿਫ਼ਲਾਂ ’ਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ ਤੇ ਸ਼ੋਮੈਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ 1949 ’ਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਬਰਸਾਤ’ ਦੇ ਗੀਤ ਲਿਖਵਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ’ਚ 7 ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਦਿੱਤੇ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ’ਚ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਹਸਰਤ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਜੈਪੁਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਸਰਤ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜੈਪੁਰੀ ਲਗਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿੱਗਜ ਗੀਤਕਾਰ ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ ਮਿਲੇ। ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤਾਂ ’ਚ ਰਾਧਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
