ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 18 ਮਈ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਹਰ ਸਾਲ 18 ਮਈ ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਐਡਜ਼ ਵੈਕਸੀਨ ਡੇ (World AIDS Vaccine Day) ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐੱਚਆਈਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਅਵੇਅਰਨੈੱਸ ਡੇ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਐੱਚਆਈਵੀ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ‘ਚ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤਕ ਐੱਚਆਈਵੀ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਰਗਰ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਜਾਨਲੇਵਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦਾ ਇੱਕਮਾਤਰ ਹਥਿਆਰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਤਰਕਤਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਐੱਚਆਈਵੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਐੱਚਆਈਵੀ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ
ਐੱਚਆਈਵੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਹੈ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ। ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਨਾਲ ਐੱਚਆਈਵੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ
ਐੱਚਆਈਵੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਿਨਾਂ ਕੰਡੋਮ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿਓ। ਹਰ ਵਾਰ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕੰਡੋਮ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪਾਰਟਨਰਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀਮਤ ਰੱਖੋ
ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣਾ ਐੱਚਆਈਵੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਟਨਰਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਰਿਸਕ (ਖ਼ਤਰੇ) ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਐੱਸਟੀਆਈ (STI) ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਓ
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੋਈ ਸੈਕਸ਼ੂਅਲੀ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਟਡ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ (ਯੋਨ ਰੋਗ) ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਐੱਚਆਈਵੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੱਕ ਐੱਚਆਈਵੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਐੱਸਟੀਆਈ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਲਓ। ਨਾਲ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੋ।
ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੈਪ (PrEP) ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੋ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐੱਚਆਈਵੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਰਟਨਰ ਐੱਚਆਈਵੀ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਰੱਗਜ਼ ਇੰਜੈਕਟ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰੈਪ ਦਾ ਬਦਲ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐੱਚਆਈਵੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਹੈਲਥ ਕੇਅਰ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਡਰੱਗਜ਼ ਦੇ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ
ਨਸ਼ੀਲੇ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਐੱਚਆਈਵੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਡਰੱਗਜ਼ ਦੇ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚੋ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੇਵਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਟੀਰਲਾਈਜ਼ਡ (ਸਾਫ਼) ਸੂਈ, ਸਰਿੰਜ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ, ਆਪਣੀ ਸੂਈ ਜਾਂ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਪਕਰਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ (ਸ਼ੇਅਰ) ਨਾ ਕਰੋ।
