ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 27 ਮਾਰਚ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ):- ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਬਾਲਣ (ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਟਰਬਾਈਨ ਫਿਊਲ—ATF) ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪੈਟਰੋਲ ‘ਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ₹13 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ₹3 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ ‘ਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ₹10 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਜ਼ੀਰੋ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟੈਕਸ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤਰਕਸੰਗਤ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਪਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਨਿਯਮ, 2017 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ, ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਡੀਜ਼ਲ (ਐਚਐਸਡੀ), ਅਤੇ ਏਟੀਐਫ ਨੂੰ ਨਿਯਮ 18 ਅਤੇ 19 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗ (ਪੀਐਸਯੂ) ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇਪਾਲ, ਭੂਟਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੂੰ ਈਂਧਨ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਨਿਯਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਛੋਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ?
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਡੀਜ਼ਲ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਧੂ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ (SAED) ਦੀ ਦਰ ₹18.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਪੈਟਰੋਲ (ਮੋਟਰ ਸਪਿਰਿਟ) ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਿਊਟੀ ਜ਼ੀਰੋ ‘ਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਡੀਜ਼ਲ ਲਈ ₹3 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਵਾਧੂ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ, ਜਾਂ ATF ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਮੂਲ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਸੈੱਸ (AIDC) ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ:
