ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 09 ਮਾਰਚ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ):- ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਘਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ‘ਹੈਲਦੀ’ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਾਸਟਰਸ਼ੈੱਫ ਪੰਕਜ ਭਦੌਰੀਆ ਨੇ ਕੁਕਿੰਗ ਆਇਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਸਿਹਤਮੰਦ’ ਦੱਸੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਤੇਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 5 ਕੁਕਿੰਗ ਆਇਲਜ਼ ਬਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰਸ਼ੈੱਫ ਨੇ ਅੱਜ ਹੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
1. ਪਾਮ ਆਇਲ (Palm Oil)
ਇਹ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਲਗਪਗ ਹਰ ਪੈਕਟ ਬੰਦ ਖਾਣੇ—ਜਿਵੇਂ ਬਿਸਕੁਟ, ਚਿਪਸ ਅਤੇ ਨਮਕੀਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੈਚੁਰੇਟਿਡ ਫੈਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2. ਵੈਜੀਟੇਬਲ ਆਇਲ (Vegetable Oil)
ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਵੈਜੀਟੇਬਲ ਆਇਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਰਿਫਾਇੰਡ ਤੇਲਾਂ ਦਾ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੈਮੀਕਲਸ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ (inflammation) ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3. ਕੌਰਨ ਆਇਲ (Corn Oil)
ਮੱਕੀ ਖਾਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਤੇਲ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਕੌਰਨ ਆਇਲ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਯੁਕਤ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਓਮੇਗਾ-6 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ।
4. ਸਨਫਲਾਵਰ ਆਇਲ (Sunflower Oil)
ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦਾ ਤੇਲ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਹਲਕਾ ਮੰਨ ਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਨਫਲਾਵਰ ਆਇਲ ਰਿਫਾਇੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ‘ਤੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਤੱਤ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
5. ਰਾਈਸ ਬ੍ਰਾਨ ਆਇਲ (Rice Bran Oil)
ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਦਿਲ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ‘ਬੈਸਟ’ ਦੱਸ ਕੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚਾਵਲ ਦੇ ਫ਼ੋਗ (rice husk) ਤੋਂ ਤੇਲ ਕੱਢਣ ਲਈ ‘ਹੈਕਸੇਨ’ ਵਰਗੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕੈਮੀਕਲ ਸੋਲਵੈਂਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਫਾਇਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੁਣ ਖੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਤੇਲ ਵਰਤੀਏ?
ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਫਾਇੰਡ ਤੇਲਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਕੱਚੀ ਘਾਣੀ ਦਾ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਅਤੇ ਕੋਲਡ-ਪ੍ਰੈੱਸਡ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਬਦਲ ਹਨ।
ਸੰਖੇਪ:-
