ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 05 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਔਰਤਾਂ ‘ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੈਂਸਰਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੰਢ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਢ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।
ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਬਹੁਤ ਮਾਮੂਲੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖ ਕੇ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ‘ਚ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਛਾਤੀ ਜਾਂ ਕੱਛ ‘ਚ ਨਵੀਂ ਗੰਢ
ਇਹ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਗੰਢ ਛੂਹਣ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਜਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਗੰਢ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਗੰਢ ‘ਚ ਦਰਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਕ ਛਾਤੀ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਵੱਖਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ
ਦੋਵਾਂ ਛਾਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਛਾਤੀ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੀ, ਸੁੱਜੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਆਕਾਰ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਕਿਨ ‘ਚ ਟੋਏ ਜਾਂ ਸੰਤਰੇ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਵਰਗਾ ਖਿਚਾਅ
ਬ੍ਰੈਸਟ ਦੀ ਸਕਿਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਸਿਕੁੜਨ, ਟੋਏ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦਾ ਮੋਟਾ ਹੋਣਾ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤੇ ਇਹ ਸੰਤਰੇ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਵਰਗੀ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਪਲ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ
ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਿੱਪਲ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿੱਪਲ ਅਚਾਨਕ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਜਾਂ ਮੁੜਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਖੂਨ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਨਿੱਪਲ ਡਿਸਚਾਰਜ
ਨਿੱਪਲ ਤੋਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਕਈ ਆਮ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਦਬਾਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਡਿਸਚਾਰਜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿੱਪਲ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਬਾ ਕੇ ਡਿਸਚਾਰਜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੱਛ ‘ਚ ਗੰਢ ਜਾਂ ਸੋਜ
ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਲਿੰਫ ਨੋਡਸ ਤਕ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਛਾਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੱਛ ਜਾਂ ਕਾਲਰ ਬੋਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੋਜ ਜਾਂ ਗੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਲਗਾਤਾਰ ਲਾਲੀ, ਸੋਜ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ
ਜੇਕਰ ਬ੍ਰੈਸਟ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸੁੱਜ ਜਾਵੇ, ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ‘ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਆਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਇਹ ਇਨਫਲੈਮੇਟਰੀ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ‘ਚ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ
ਇਹ ਇਕ ਆਮ ਭਰਮ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਦਰਦ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣਾ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਈ ਮਹਿਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ‘ਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰੈਸਟ ‘ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਬਦਲਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਰਹੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ੁਦ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ‘ਤੇ ਇਲਾਜ ਲੱਭਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕਦਮ ਹੈ।
