ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 17 ਨਵੰਬਰ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) – ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਂਦਾ ਦੇਖਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤਜਰਬਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਝਟਕੇ ਆਉਣ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫਸਟ ਏਡ ਦੀ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਲਿਟਾ ਦਿਓ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਨੁਕੀਲੀ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਪਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਨਰਮ ਕੱਪੜਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਰਮ ਚੀਜ਼ ਰੱਖੋ। ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਗਰਦਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੱਪੜੇ ਢਿੱਲੇ ਹੋਣ।
- ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਰਵਟ ਭਾਰ ਲਿਟਾਓ।
- ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੋਟ ਕਰੋ।
- ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ।
ਅਜਿਹੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਥਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਬਚੋ
ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਹੀਂ ਨਿਗਲ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਉਂਗਲ, ਚਮਚਾ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਕਰੋ।
ਜੇਕਰ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ 5 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੌਰੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੱਟ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੌਰਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਮਦਦ ਲਓ।
ਨਿਊਰੋਸਰਜਨ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰੀਏ?
ਨਿਊਰੋਸਰਜਨ ਜਾਂ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਨ ਸਕੈਨ, EEG ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਨਿਊਰੋਸਰਜਨ ਵਜੋਂ ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਦੌਰੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕਿਸ ਹਿੱਸੇ ਕਾਰਨ ਦੌਰੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ।
