29 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਸਿਹਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਰੁਟੀਨ ਚੈੱਕਅੱਪ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਡਨੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਿਵਰ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਬਾਰੇ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। SGPT ਅਤੇ SGOT ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਿਵਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਟਪੜਗੰਜ ਸਥਿਤ ਮੈਕਸ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਗੈਸਟ੍ਰੋਐਂਟਰੋਲੋਜੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਡਾ. ਵਿਭੂ ਮਿੱਤਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ SGPT ਅਤੇ SGOT ਦਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਪੱਧਰ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। SGPT ਨੂੰ ALT ਅਤੇ SGOT ਨੂੰ AST ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਿਵਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਟੈਸਟ (LFT) ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਦਾ ਵਧਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਿਵਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
SGPT ਅਤੇ SGOT ਦਾ ਸਾਧਾਰਨ ਪੱਧਰ ਕਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ SGPT (ALT) ਦਾ ਸਾਧਾਰਨ ਪੱਧਰ 7–56 U/L ਅਤੇ SGOT (AST) ਦਾ 10–40 U/L ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੈਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਧਾਰਨ ਪੱਧਰ ਦੀ ਹੱਦ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਾਧਾਰਨ ਹੱਦ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
SGPT ਅਤੇ SGOT ਵਧਣ ਦੇ ਕਾਰਨ…
ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ, ਵਾਇਰਲ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਮੋਟਾਪਾ, ਸ਼ੂਗਰ, ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ SGOT ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
