ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 29 ਸਤੰਬਰ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ‘ਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਅਰਹਰ (ਤੂਰ) ਦਾਲ ਦੀ ਆਮਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਜਲਦ ਹੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਸ ਦਾਲ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇੰਡੀਆ ਪਲਸਿਜ਼ ਐਂਡ ਗ੍ਰੇਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (IPGA) ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਿਮਲ ਕੋਠਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ (Origin) ਵਜੋਂ ਜੁੜਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਾਈਟੋਸੈਨਿਟਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਲਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
30 ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਅਰਹਰ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਦਰਾਮਦ
IPGA ਦੀ ਪਹਿਲ ‘ਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ‘ਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਅਰਹਰ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੋਠਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਖੇਪ ਭਾਰਤ ਆਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 20,000 ਤੋਂ 30,000 ਟਨ ਅਰਹਰ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਤੂਰ ਦਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਸਪਲਾਈ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਉੜਦ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਬਰਾਮਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉੜਦ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਰਹਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਆਈ ਬੀਨਜ਼ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਅਰਹਰ
ਭਾਰਤ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਲਈ ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਸੂਡਾਨ ਅਤੇ ਮਲਾਵੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਹਰ ਦਰਾਮਦ 44 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 5.79 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ‘ਚ ਇਹ 4.01 ਲੱਖ ਟਨ ਸੀ।
ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਹਰ ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ ਤੋਂ ਮਿਲੀ, ਜਿੱਥੋਂ 2.18 ਲੱਖ ਟਨ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ 1.35 ਲੱਖ ਟਨ, ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਤੋਂ 1.04 ਲੱਖ ਟਨ ਅਤੇ ਸੂਡਾਨ ਤੋਂ 68,499 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਹਰ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ 2025 ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਹਰ ਦਰਾਮਦ 5.42 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 13.25 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਵਧਿਆ ਅਰਹਰ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ
ਸਾਉਣੀ 2026 ਸੀਜ਼ਨ ‘ਚ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਕਰੀਬ 47.25 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ‘ਚ ਅਰਹਰ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 45.95 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕ ਸੂਬਿਆਂ ‘ਚ ਸਥਿਤੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਹੈ।
ਕਰਨਾਟਕ ‘ਚ ਅਰਹਰ ਦਾ ਰਕਬਾ 6 ਫੀਸਦੀ ਘਟ ਕੇ 14.16 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 15.33 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ‘ਚ ਵੀ ਰਕਬਾ 1.5 ਫੀਸਦੀ ਘਟ ਕੇ 12.02 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ‘ਚ ਅਰਹਰ ਦਾ ਰਕਬਾ 33 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 4.95 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ‘ਚ 11 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 3.30 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ‘ਚ ਵੀ ਅਰਹਰ ਦਾ ਰਕਬਾ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਸੋਕੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ
ਬਿਮਲ ਕੋਠਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ‘ਚ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਸਲ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਹੀ ਹੋ ਸਕੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਸੂਬਿਆਂ ‘ਚ ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਮੀਂਹ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਡੀਆਂ ‘ਚ ਅਰਹਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ₹50 ਤੋਂ ₹100 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈਆਂ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਕੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ 2026 ਦੀ ਫਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
