31 ਅਗਸਤ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਜਿਉਂ ਹੀ ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਘਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ‘ਤੇ ਇੱਕੋ ਸਵਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, “ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਖਾਈਏ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਵਧ ਜਾਣ?” ਕੋਈ ਪਪੀਤੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਰਸ ਪੀਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੀਵੀ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੋਈ ਸੁਪਰਫੂਡ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਨੂੰ ਜਾਦੂ ਵਾਂਗ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਆਸਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਡੇਂਗੂ ਡਾਈਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ 5 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਿਆਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੱਚ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੱਚ: ਕੋਈ ਵੀ ਖਾਣਾ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਨਹੀਂ ਵਧਾ ਸਕਦਾ
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੀ ਫਲ ਜਾਂ ਜੂਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਦੇਵੇ। ਡੇਂਗੂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸੰਕਰਮਣ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬੋਨ ਮੈਰੋ (ਅਸਥੀ ਮੱਜਾ) ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਸਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕੰਮ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟਿਡ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਿਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਕਵਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ।
ਰਿਕਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੇ ਭੋਜਨ ਸਹੀ ਪੋਸ਼ਣ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ?
ਡੈਂਗੂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਲਕਾ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ (Fluids): ਪਾਣੀ ਅਤੇ ORS ਘੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ, ਲੱਸੀ, ਸਾਫ਼ ਸੂਪ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ (ਜਿਵੇਂ ਅਨਾਰ ਅਤੇ ਆਂਵਲਾ) ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦੇ।
ਵਿਟਾਮਿਨ C ਅਤੇ ਆਇਰਨ: ਨਿੰਬੂ, ਆਂਵਲਾ, ਅਮਰੂਦ, ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਚੁਕੰਦਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਕਾਰਬਸ: ਦਾਲਾਂ, ਉਬਲਿਆ ਅੰਡਾ, ਖਿਚੜੀ, ਦਲੀਆ ਅਤੇ ਚੌਲ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਪੀਤੇ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਕੀਵੀ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ?
ਪਪੀਤੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦਾ ਰਸ: ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਹਸਪਤਾਲ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੁਸਖਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਡੈਂਗੂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਕੋਈ ਜਾਦੂਈ ਦਵਾਈ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖੋ।
ਕੀਵੀ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ: ਇਹ ਫਲ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਤਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਚਮਤਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਡੈਂਗੂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਖਾਣ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ-
-ਬਿਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ-ਮਸਾਲੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤਲਿਆ-ਭੁੰਨਿਆ ਖਾਣਾ।
-ਕੈਫੀਨ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹ, ਕੌਫੀ ਅਤੇ ਕੋਲਾ (ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਯਾਨੀ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ)।
-ਭਾਰੀ, ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ:
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ORS, ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪਤਲਾ ਸੂਪ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋ। ਭੋਜਨ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ: ਖੁਰਾਕ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਉਲਟੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਸਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਰਾਕ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਰਹੋ—ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
