ਮੂੰਹ ਦਾ ਛਾਲਾ ਜਾਂ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ? ਬਿਨਾਂ ਤੰਬਾਕੂ-ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਵੀ ਵਧ ਰਿਹੈ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਿਤਾਵਨੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 29 ਜੁਲਾਈ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਬਦਲ ਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਤੰਬਾਕੂ ਖਾਣ ਜਾਂ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸਿਗਰਟ ਪੀਤੀ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਮੈਡੀਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਰਜੀਕਲ ਓਨਕੋਲੋਜੀ – ਹੈੱਡ ਐਂਡ ਨੇਕ, ਕੰਸਲਟੈਂਟ, ਡਾ. ਸੁਮੰਤ ਬੋਲੂ ਨੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

Head and Neck Cancer Changing Patterns: ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਬਦਲਦਾ ਸਰੂਪ

ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਸਿਗਰਟ ਜਾਂ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਹਿਊਮਨ ਪੈਪੀਲੋਮਾ ਵਾਇਰਸ (HPV) ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦਾ ਵੱਧਦਾ ਚਲਣ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਅਕਸਰ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਛਾਲਾ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤਕ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਆਵਾਜ਼ ‘ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਾਅ ਆਵੇ, ਲੰਘਾਉਣ ‘ਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰਦਨ ‘ਚ ਗੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਲੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਇਲਾਜ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਵੀ ਹੈ।

Risk Factors for Oral Cancer: ਕਿਹੜੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਹਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ?

ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਰਦਾਕੇਅਰ – ਹੈਲਥਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕੰਸਲਟੈਂਟ (ਕਲੀਨਿਕਲ ਓਨਕੋਲੋਜੀ), ਡਾ. ਅਨਿਲ ਠਕਵਾਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:

• ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਖ਼ਰਾਬ ਓਰਲ ਹਾਈਜੀਨ (ਮੂੰਹ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ)
• ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ
• ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ
• ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨ

ਡਾਕਟਰ ਅਨਿਲ ਠਕਵਾਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤਕ ਮੂੰਹ ਦੇ ਛਾਲੇ, ਜੀਭ ‘ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਲਾਲ ਧੱਬੇ, ਗਲੇ ‘ਚ ਖਰਾਸ਼ ਜਾਂ ਗਰਦਨ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਆਮ ਸਮਝ ਕੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਹ ਮਾਹਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਦੋਂ ਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Oral Cancer Prevention Tips: ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ

ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣ। ਨਿਯਮਤ ਡੈਂਟਲ ਚੈੱਕਅਪ, ਚੰਗੀ ਓਰਲ ਹਾਈਜੀਨ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਛਣ ਦੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ‘ਤੇ ਮਾਹਰ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਘੱਟ ਉਮਰ ‘ਚ ਵੱਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹੁਣ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਈ-ਰਿਸਕ ਲੋਕਾਂ ਤਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਬਲਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅੰਦਰ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।