ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 22 ਜਨਵਰੀ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ):- ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫਿਟਨੈਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਦਾ ਜੰਕ ਫੂਡ ਛੱਡ ਕੇ ਘਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ‘ਹੈਲਦੀ’ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਘਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ (Weight Gain After Eating Healthy)। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਹੈਲਦੀ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਵਜ਼ਨ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਕਾਰਨ।
1. ਕੈਲੋਰੀ ਕਾਊਂਟ (Calorie Count)
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੈਲਦੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ‘ਲੋਅ ਕੈਲੋਰੀ’ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਡ੍ਰਾਈ ਫਰੂਟਸ, ਐਵੋਕਾਡੋ, ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ (Olive Oil) ਅਤੇ ਡਾਰਕ ਚਾਕਲੇਟ ਬਹੁਤ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲੋਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਿੰਨੀ ਕੈਲੋਰੀ ਤੁਸੀਂ ਬਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖਾਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਭਾਵੇਂ ਖਾਣਾ ਹੈਲਦੀ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਜ਼ਨ ਵਧੇਗਾ ਹੀ।
2. ਹੈਲਦੀ ਫੂਡ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਲੁਕਵੀਂ ਖੰਡ (Hidden Sugar)
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਜਿਵੇਂ ਲੋਅ-ਫੈਟ ਯੋਗਰਟ, ਮਲਟੀਗ੍ਰੇਨ ਬਿਸਕੁਟ, ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਬਾਰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਹੈਲਦੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਦ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਜ਼ਰਵੇਟਿਵਸ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੰਸੁਲਿਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫੈਟ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3. ਹਾਰਮੋਨਲ ਇੰਬੈਲੈਂਸ (Hormonal Imbalance)
ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਥਾਇਰਾਇਡ, PCOS ਅਤੇ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਦਾ ਵਧਣਾ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸੁਸਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਘੱਟ ਖਾਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਜ਼ਨ ਵਧਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
4. ਅਧੂਰੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ
ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨ ‘ਘ੍ਰੇਲਿਨ’ ਅਤੇ ‘ਲੈਪਟਿਨ’ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਘੱਟ ਸੌਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਕਾਰਬ ਖਾਣ ਦੀ ਕ੍ਰੇਵਿੰਗ (ਇੱਛਾ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਤਣਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
5. ਲਿਕਵਿਡ ਕੈਲੋਰੀ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣਾ
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੈਲੋਰੀ ਕਾਊਂਟ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਉਹ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਉਸਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਫਲਾਂ ਦਾ ਜੂਸ, ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੈਲਦੀ ਸਮੂਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕੈਲੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੂਸ ਕੱਢਣ ਨਾਲ ਫਲਾਂ ਦਾ ਫਾਈਬਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੂਗਰ ਬਚਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਜ਼ਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਦਾ ਸੁਸਤ ਹੋਣਾ
ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਸੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਈਟ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਕੈਲੋਰੀ ਬਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦਾ।
Disclaimer: ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸੁਝਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਜਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਸੰਖੇਪ:-
