08 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਕੀ ਸਟੈਟਿਨ ਦਵਾਈਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਉੱਚ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਇਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਟੈਟਿਨ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਟੈਟਿਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਸਟੈਟਿਨ ਕਾਫ਼ੀ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਪੱਟੀ ਸਿਰਫ 20-25 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਐਂਜ਼ਾਈਮ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉੱਚ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਟੈਟਿਨ ਅਕਸਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਟੈਟਿਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ – ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਖੋਜ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ, ਸਟੈਟਿਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਗੁਰਦੇ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਅਧਿਐਨ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਟੈਟਿਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਸੱਟ (AKI) ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੋਜ ਅਤੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਟੈਟਿਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਦੋਵੇਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਟੈਟਿਨ ਦਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਕੀ ਹੈ?
ਸਟੈਟਿਨ (Statins) ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਗ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਿਗਰ ਵਿਚ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ “ਮਾੜੇ” ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ (LDL) ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ (30-36%) ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਟੈਟਿਨ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ:
- ਵਰਤੋਂ: ਉੱਚ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ।
- ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਵਿਧੀ: ਇਹ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ HMG-CoA ਰੀਡਕਟੇਸ ਐਂਜ਼ਾਈਮ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
- ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਜੋਖਮ।
- ਸਮਾਂ: ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਾਵਧਾਨੀ: ਇਸ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ‘ਤੇ ਹੀ ਲਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਦਾਇਤਾਂ:
- ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਦਵਾਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ – ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਚਰਬੀ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ ਸਮੇਤ – ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਰਦੇ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਨਿਯਮਤ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।
ਬੇਦਾਅਵਾ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ ਵਿਦਿਅਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। News18 ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਸੇ ਹਾਨੀ ਲਾਭ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
NDTV ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਟੈਟਿਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ 8.4 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ 40,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੋ ਸਟੈਟਿਨ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਟੈਟਿਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਖਾਸ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਘਟਨਾ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਗੰਭੀਰ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਸੱਟ ਦਾ ਜੋਖਮ 30% ਵੱਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ; ਪੁਰਾਣੀ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਜੋਖਮ 36% ਵੱਧ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਨੈਫ੍ਰਾਈਟਿਸ ਜਾਂ ਗੁਰਦੇ ਦੇ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ ਦਾ ਜੋਖਮ 35% ਵੱਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਜੋਖਮ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਹੋਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਟੈਟਿਨ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੋਖਮਪੂਰਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ। ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਟੈਟਿਨ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦਸ ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਗੁਰਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਟੈਟਿਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਸਗੋਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
