ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 02 ਮਾਰਚ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ):- ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਧੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਆਈ ਡ੍ਰੌਪਸ ਖਰੀਦ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ (Eye Specialists) ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਆਦਤ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਆਓ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਰਤਨ ਜੋਤੀ ਨੇਤਰਾਲਿਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਆਈ ਸਰਜਨ ਡਾ. ਪੁਰੇਂਦਰ ਭਸੀਨ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਆਈ ਡ੍ਰੌਪਸ ਲੈਣਾ ਕਿਉਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਰ ਲੱਛਣ ਮਾਮੂਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਐਲਰਜੀ, ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਜਾਂ ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ‘ਡ੍ਰਾਈ ਆਈ ਸਿੰਡਰੋਮ’, ਕੌਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਅਤੇ ‘ਗਲੂਕੋਮਾ’ (ਕਾਲਾ ਮੋਤੀਆ) ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਉੱਪਰਲੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਨਾਲ ਅਸਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲੁਕ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਟੀਰੌਇਡ ਵਾਲੇ ਆਈ ਡ੍ਰੌਪਸ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ
ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਹ ਦੇ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਟੀਰੌਇਡ ਆਧਾਰਿਤ ਆਈ ਡ੍ਰੌਪਸ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ, ਪਰ ਲੰਬਾ ਨੁਕਸਾਨ: ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ: ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ‘ਗਲੂਕੋਮਾ’ (ਕਾਲਾ ਮੋਤੀਆ) ਅਤੇ ‘ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ’ (ਚਿੱਟਾ ਮੋਤੀਆ) ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਗੜਨਾ: ਜੇਕਰ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੋਈ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ (ਜਿਵੇਂ ਵਾਇਰਲ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਸਟੀਰੌਇਡ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਅਤੇ ‘ਰੈੱਡਨੈੱਸ ਰਿਲੀਫ’ ਡ੍ਰੌਪਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਅਤੇ ‘ਰੈੱਡਨੈੱਸ ਰਿਲੀਫ’ ਡ੍ਰੌਪਸ ਦਾ ਸੱਚ
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ: ਹਰ ਵਾਰ ਅੱਖ ਲਾਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਿਪਚਿਪੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਵਾਇਰਲ ਕੰਨਜੰਕਟੀਵਾਈਟਿਸ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਅਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ‘ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ’ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਰੈੱਡਨੈੱਸ ਰਿਲੀਫ ਡ੍ਰੌਪਸ: ਇਹ ਡ੍ਰੌਪਸ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੰਘੜ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਲੁਬਰੀਕੇਟਿੰਗ ਡ੍ਰੌਪਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ?
ਅਕਸਰ ਲੋਕ ‘ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਟੀਅਰਜ਼’ ਜਾਂ ਲੁਬਰੀਕੇਟਿੰਗ ਡ੍ਰੌਪਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ। ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁੱਕਣਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੋ ਲੋਕ ਕੰਟੈਕਟ ਲੈਂਸ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗਲਤ ਡ੍ਰੌਪ ਨਾਲ ਕੌਰਨੀਆ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
• ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਆਈ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਕੋਲ ਜਾਓ:
• ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਣਾ।
• ਰੋਸ਼ਨੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਭਣੀ ਜਾਂ ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ।
• ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣਾ ਜਾਂ ਪੀਕ ਆਉਣਾ।
• ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਲੱਛਣ ਜੋ 2 ਤੋਂ 3 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸੰਖੇਪ:
