ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 17 ਫਰਵਰੀ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ):- ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕਈ ਵਾਰ ਹੋਰ ਛੋਟੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਲਗਾਤਾਰ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ।
ਕੈਂਸਰ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਰੀਰ ‘ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੁਝ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਜਾਓ ਤਾਂ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਇੰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਆਮ ਸਰੀਰਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਇਸ ਵੱਲ ਬਹੁਤਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਹ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ।
ਥਕਾਵਟ — ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰੀਰ ਸੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਚੈੱਕਅਪ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਿਊਕੇਮੀਆ ਵਰਗੇ ਬਲੱਡ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰ ਘਟਾਉਣਾ — ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕੀਤੇ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ 5 ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋ ਭਾਰ ਘਟਣਾ ਪੇਟ, ਅਨਾੜੀ (ਭੋਜਨ ਦੀ ਨਲੀ), ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਨਕ੍ਰੀਅਸ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਭਾਰ ਘਟਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੋਈ ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਬਾਥਰੂਮ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ – ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦਸਤ ਜਾਂ ਕਬਜ਼, ਟੱਟੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਜਾਂ ਜਲਨ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ, ਕੋਲਨ ਜਾਂ ਬਲੈਡਰ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ – ਕਈ ਵਾਰ ਛੋਟੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਅਤੇ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗਲੇ, ਅਨਾੜੀ (ਭੋਜਨ ਦੀ ਨਲੀ) ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗਲੇ ਵਿਚ ਖਰਾਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਗਲੇ ‘ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਖੰਘ – ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁੱਕਾ ਗਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ, ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘ, ਜਾਂ ਖੰਘਦੇ ਸਮੇਂ ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ, ਗਲੇ ਜਾਂ ਥਾਇਰਾਇਡ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਗੰਢਾਂ ਕਾਰਨ ਜਲਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੰਘ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ENT ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ.
skin ‘ਚ ਬਦਲਾਅ- ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਅਸਧਾਰਨ ਲਾਲ ਧੱਫੜ, ਖੰਘ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖੂਨ ਆਉਣਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਟੱਟੀ ‘ਚ ਖੂਨ ਆਉਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਟ, ਵੱਡੀ ਅੰਤੜੀ, ਬਲੈਡਰ ਜਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤਿਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰੰਗ, ਆਕਾਰ, ਆਕਾਰ ਆਦਿ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਧਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ ਮੁਹਾਸੇ ਜਾਂ ਗੰਢ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੋਜ ਜਾਂ ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਗਰਦਨ, ਕੱਛਾਂ ਜਾਂ ਪੱਟਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਛਾਤੀ, ਅੰਡਕੋਸ਼ ਜਾਂ ਲਿੰਫ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਗੰਢਾਂ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਣ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਣ ਲੱਗ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਵਾਲੀ ਗਠੜੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰੈਸਟ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ- ਜੇਕਰ ਬ੍ਰੈਸਟ ‘ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੰਢ ਹੋਵੇ, ਨਿੱਪਲ ਤੋਂ ਚਿਪਚਿਪਾ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲਦਾ ਹੋਵੇ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਵੇ, ਨਿੱਪਲ ਦੇ ਰੰਗ, ਆਕਾਰ ਜਾਂ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ – ਕਈ ਵਾਰ ਹੱਡੀਆਂ, ਅੰਡਕੋਸ਼, ਪੈਨਕ੍ਰੀਅਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਮਰ, ਪਿੱਠ ਜਾਂ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਹੋਰ ਆਮ ਦਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਗੜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੰਖੇਪ:
