12 ਨਵੰਬਰ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ (ਸ਼ੂਗਰ) ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 20 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੈ। AIIMS ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐਂਡੋਕ੍ਰਾਈਨੋਲੋਜੀ ਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਨਿਖਿਲ ਟੰਡਨ ਨੇ TOI ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲਗਭਗ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ 7 ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਖੰਡ ਖਾਣੀ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ – ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਖੰਡ, ਮਿਠਾਈ ਅਤੇ ਚਾਕਲੇਟ ਛੱਡਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤੇਲ, ਰਿਫਾਇੰਡ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖਾਓ – ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਵਾਰ ਢਿੱਡ ਭਰ ਕੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣਾ ਸਹੀ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਬਾਅਦ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋ।
ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ – ਚੌਲ ਜਾਂ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸਲਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਾਈਬਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਖਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਫਲਾਂ ਦਾ ਜੂਸ ਪੀਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਬਤ ਫਲ ਖਾਓ – ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਅੰਬ, ਕੇਲਾ ਅਤੇ ਅੰਗੂਰ ਵਰਗੇ ਫਲ ਵੀ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਲਾਂ ਦਾ ਜੂਸ ਪੀਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਬਤ ਫਲ ਖਾਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਜਜ਼ਬ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੁੜ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਖੰਡ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਦਲ ਨਾ ਸਮਝੋ – ਕਈ ਲੋਕ ਖੰਡ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਗੁੜ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵੀ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੈਕਟਬੰਦ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲੇਬਲ ਪੜ੍ਹੋ – ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੈਕਟਬੰਦ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਲੁਕਵੀਂ ਖੰਡ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਕਟ ‘ਤੇ ਲਿਖੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ।
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿਓ – ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੈਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਲਈ ਸਮਾਂ ਕੱਢੋ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 150 ਮਿੰਟ ਦਰਮਿਆਨੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਲਓ।
