10 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਲੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਲੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਬੰਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ ਕਿ ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਲੂ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ: ਇੱਕ MRI ਮਸ਼ੀਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ MRI ਮਸ਼ੀਨ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਾਹਰ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਲੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਉਹ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ
MRI ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਸੁਪਰਕੰਡਕਟਿੰਗ ਮੈਗਨੇਟ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਲੂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀਲੀਅਮ ਗੈਸ ਭਾਫ਼ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਨੂੰ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। LHC ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਲੂ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਹੁਣ ਆਓ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਕਿ MRI ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਲੂ ਕਿਉਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। MRI ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਕੰਡਕਟਿੰਗ ਮੈਗਨੇਟ -269°C ‘ਤੇ ਠੰਡੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤਰਲ ਹੀਲੀਅਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ?
ਜੇਕਰ ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀਲੀਅਮ ਉਬਲਦਾ ਹੈ, ਚੁੰਬਕਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਖਰਾਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੀਲੀਅਮ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਹੀਲੀਅਮ ਕਿੰਨਾ ਕੀਮਤੀ ਹੈ?
ਇੱਕ MRI ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,500-2,000 ਲੀਟਰ ਤਰਲ ਹੀਲੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਸ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੀਲੀਅਮ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਗੈਸ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਭਰਨ ‘ਤੇ 20-30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੀਲੀਅਮ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ ਆਕਸੀਜਨ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਮ ਘੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
