10 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ) : ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਵੈਤ ਨੇ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੌਕਸੀਜ਼ (ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ) ’ਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਤੇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।
ਕੁਵੈਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ‘ਕੁਨਾ’ ਰਾਹੀਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਕੁਵੈਤ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਗਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਾਊਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਤੇਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੂੰ ਨਿਹੱਥਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਬਨਾਨ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੇ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ‘ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਟੋਲ ਵਸੂਲਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਬੈਰੂਤ ਅਤੇ ਲਿਬਨਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।AP
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਾਰਤਾ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਾਰਤਾ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਵਾਰਤਾ ’ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਬੱਦਲ ਛਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਿਨ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ ਸ਼ਰਤਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ 10 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਗੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਰਜ਼ਾ ਅਮੀਰ ਮੋਘਦਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦਾ 10 ਮੈਂਬਰੀ ਵਫ਼ਦ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਪਹੁੰਚੇਗਾ, ਪਰ ਲਿਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਿਆਨ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੇਤ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਇਸਹਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ‘ਵੀਜ਼ਾ ਆਨ ਅਰਾਈਵਲ’ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਲੀਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ‘ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਟੈਂਕਰ ਦੀ ਹਰਕਤ ਜਹਾਜ਼-ਟਰੈਕਿੰਗ ਡੇਟਾ ਰਾਹੀਂ ਆਈ ਸਾਹਮਣੇ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ’ਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਪ-ਟਰੈਕਿੰਗ ਡੇਟਾ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਬੋਤਸਵਾਨਾ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ‘ਨੀਡੀ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਲਿਕਵੀਫਾਈਡ ਨੈਚੁਰਲ ਗੈਸ ਟੈਂਕਰ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਡੇਟਾ ਫਰਮ ਕੇਪਲਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਟੈਂਕਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬਲਕ ਕੈਰੀਅਰ ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 12 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਦੱਸੇ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਹਾਜ਼ ਲੰਘਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇਸ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਜਲਡਮਰੂ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਤੋਂ ਫੀਸ ਵਸੂਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਲਮਾਰਗ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਰਾਨੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਟੋਲ ਵਸੂਲ ਕੇ ਮਾਲੀਆ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ।
