ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 10 ਮਾਰਚ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ):- ਅੱਜ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ‘ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ’ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ ਹੈ। ਇਨਸੁਲਿਨ ਹਾਰਮੋਨ ਸੈੱਲਾਂ ਤੱਕ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲ ਇਨਸੁਲਿਨ ਹਾਰਮੋਨ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਾ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਮੋਟਾਪੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ, ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣੀ
ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੈੱਲ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੂ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ, ਸਰੀਰ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਪਿਆਸ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ
ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣੀ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਪੱਧਰ 180mg/dL ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਡਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਟਾਇਲਟ ਜਾਣ ਲਈ ਉੱਠਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣੀ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਭਰਪੇਟ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਭੁੱਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ‘ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ’ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸ਼ੂਗਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭੁੱਖ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਜਾਂ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ
ਸਰੀਰ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਊਰਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਨ ਭਰ ਸੁਸਤੀ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ
ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਣਾ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਲੈਂਜ਼ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਕਾਰਨ ਲੈਂਜ਼ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ:-
