ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 14 ਜਨਵਰੀ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ):- ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ (Obesity) ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 15–20 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸੇਮਾਗਲੂਟਾਈਡ (Semaglutide) ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਟਿਰਜ਼ੇਪਾਟਾਈਡ (Tirzepatide) ਵਰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਨਤੀਜੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਰੀਐਟ੍ਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਫੋਰਟਿਸ ਸੀਡੀਓਸੀ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਅਲਾਇਡ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਸ਼ ਡਾ. ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇਹ “ਮੈਜਿਕ ਪਿਲਜ਼” ਅਤੇ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਪਸੀਨਾ ਬਹਾਏ ਕਈ ਕਿਲੋ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾ ਤਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਕਹਾਣੀ ਦਵਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦਵਾਈ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਰਿਸਰਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਛੱਡਦੇ ਹੀ ਵਜ਼ਨ ਵਾਪਸ ਉਸੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ “ਵੇਟ ਰੀਬਾਊਂਡ” (Weight Rebound) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੋਟਾਪਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਜਟਿਲ ਮੇਲ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਡਾਇਟ ਹੋਵੇ, ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼, ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ—ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੇਟ ਭਰੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਊਰਜਾ ਖਪਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਜ਼ਨ ਵਾਪਸ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ:
