ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 13 ਜਨਵਰੀ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ):- ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਅਰਬਪਤੀ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸਾਲਾਨਾ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਗੇਟਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਵੇਗੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਕਾਢ ਨੇ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ AI ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
AI ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਕੀ ਹਨ?
ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਨੇ AI ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਜੋਖਮਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ:
ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ: ਪਹਿਲਾ ਖ਼ਤਰਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ‘ਬੁਰੇ ਇਰਾਦਿਆਂ’ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਗੇ।
ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕਟ: ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਬਾਇਓ-ਟੈਰੋਰਿਜ਼ਮ (Bioterrorism) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ
ਗੇਟਸ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਕੁਦਰਤੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਾਇਓ-ਟੈਰੋਰਿਜ਼ਮ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸਮੂਹ ‘ਓਪਨ ਸੋਰਸ AI ਟੂਲਸ’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜੈਵਿਕ ਹਥਿਆਰ (Biological weapons) ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸਮਾਜ ਨੂੰ AI ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ
ਗੇਟਸ ਮੁਤਾਬਕ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ, ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਕੰਮ ਅਤੇ ਫ਼ੋਨ ਸਪੋਰਟ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ:
ਸਾਲ 2026 ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਸਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ ਜੋ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ।
ਸ਼ਾਇਦ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
