ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 12 ਜਨਵਰੀ 2026 (ਪੰਜਾਬੀ ਖਬਰਨਾਮਾ ਬਿਊਰੋ):- ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਏ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ISRO) ਨੇ ਅੱਜ PSLV-C62/EOS-N1 ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ DRDO ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਬੇਹੱਦ ਗੁਪਤ ‘ਹਾਈਪਰਸਪੈਕਟਰਲ’ ਨਿਗਰਾਨੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ‘ਅਨਵੇਸ਼ਾ’ ਦਾ ਸਫਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪੀ.ਐੱਸ.ਐੱਲ.ਵੀ. ਦਾ 64ਵਾਂ ਮਿਸ਼ਨ, PSLV-C62/EOS-N1, ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਦੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 10:18 ਵਜੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 15 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਲਿਜਾਏ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (DRDO) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ‘ਅਨਵੇਸ਼ਾ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਅਤਿ-ਗੁਪਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਨਿੱਜੀ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ (Private Space Sector) ਨੇ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸਹੀ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗਾ।
PSLV-C62 ਉਪਗ੍ਰਹਿ EOS-N1 ਅਤੇ 15 ਹੋਰ ਸਹਿ-ਉਪਗ੍ਰਹਿਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜ-ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਸ (Sun Synchronous Orbit) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਹਾਈਪਰਸਪੈਕਟਰਲ (Hyperspectral) ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
‘ਅਨਵੇਸ਼ਾ’ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹਾਈਪਰਸਪੈਕਟਰਲ ਤਕਨੀਕ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਛਿਪੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਲੱਭ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨੀ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਹ ਸਾਧਾਰਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਸੂਸੀ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ‘ਹਾਈਪਰਸਪੈਕਟਰਲ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। PSLV-C62 ਰਾਕਟ ਰਾਹੀਂ ਅਨਵੇਸ਼ਾ (EOS-N1) ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
